การสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์

 

การที่องค์กรหนึ่งๆจะบรรลุถึงเป้าหมายและวิสัยทัศน์ขององค์กรได้นั้นย่อมขึ้นอยู่กับผลการปฏิบัติงานของสมาชิกในองค์กรเป็นสำคัญ แม้ว่าการกำหนดลักษณะงานและเป้าหมายผลงานจะมีส่วนช่วยให้พนักงานปฏิบัติให้เป็นไปตามผลที่คาดหวังได้  แต่หากมี “ตัวช่วย” ชี้แนะพฤติกรรมการปฏิบัติงานของสมาชิกเป็นไปในทิศทางเดียวกันและเอื้อต่อการบรรลุเป้าหมายขององค์กรก็จะทำให้องค์กรได้รับผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ได้ง่ายขึ้น อีกทั้งช่วยลดความเสี่ยงที่ผลการปฏิบัติงานของพนักงานจะเบี่ยงเบนไปจากที่คาดหวังได้อีกทางหนึ่งด้วย

การเสริมสร้าง “ค่านิยมร่วม” (Shared Values) เพื่อให้เกิดเป็นวัฒนธรรมองค์กรที่พึงประสงค์เป็นวิธีการหนึ่งในการปลูกฝังแนวประพฤติปฏิบัติที่คาดหวังให้เกิดขึ้นในหมู่พนักงาน ค่านิยมร่วมนี้ยังก่อให้เกิดความภาคภูมิใจ ผูกพันกับองค์กร อีกทั้งทำให้พนักงานเกิดความชัดเจนว่าองค์กรคาดหวังพฤติกรรมแบบใดจากตน และประเมินตนเองได้อย่างมั่นใจว่า เมื่อปฏิบัติตนตามนั้นแล้วย่อมส่งผลดีต่อผลงานของตนและองค์กร แม้ว่ายังไม่ปรากฏในรายงานผลการปฏิบัติงานของช่วงเวลานั้นก็ตาม

อย่างไรก็ตาม หลายองค์กรประสบปัญหาว่า หลักการและค่านิยมที่หวังจะปลูกฝังส่งเสริมนั้นมิได้มีความหมายในทางปฏิบัติ เป็นแต่เพียงคำพูดสวยหรูบนแผ่นกระดาษเท่านั้น   บางองค์กรอาจได้ดำเนินการหลายประการเพื่อปลูกฝังค่านิยมเหล่านั้น แต่กระทำเป็นครั้งคราวปราศจากการวางแผน  ผลที่ได้รับจึงอาจไม่ทั่วถึงหรือมีพลังเพียงพอ  หรือบางองค์กรอาจได้ดำเนินการอย่างสม่ำเสมอแต่ยังขาดการประเมินผล จึงยากจะตัดสินใจดำเนินการในขั้นต่อไป  หลายองค์กรได้ดำเนินการปลูกฝังค่านิยมที่พึงประสงค์อย่างต่อเนื่องแต่ขาดการ    บูรณาการเข้ากับระบบบริหารงานบุคคล การปฏิบัติอย่างต่อเนื่องจึงขึ้นอยู่กับความถี่ของการรณรงค์ กลายเป็นภาระของหน่วยงานผู้รับผิดชอบ แต่ไม่เกิดผลยั่งยืนเพราะยังไม่กลายเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติในการปฏิบัติงานของคนในองค์กร

ค่านิยมที่พึงประสงค์

การปลูกฝังค่านิยมที่พึงประสงค์จนเกิดผลเป็นการปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอทั้งองค์กร มีขั้นตอนพึงดำเนินการดังนี้

–          กำหนดค่านิยมที่พึงประสงค์
ในการกำหนดค่านิยมที่พึงประสงค์จะต้องเริ่มด้วยการนำวิสัยทัศน์และแผนกลยุทธ์ขององค์กรมาเป็นตัวตั้ง  นอกจากนั้นยังต้องคำนึงถึงระบบงานและลักษณะเด่นของพนักงานในภาพรวม  ค่านิยมที่ดีควรมีน้อยรายการ จำได้ง่าย  และอยู่ในวิสัยทีพนักงานทุกคนจะปฏิบัติได้ในการทำงาน  ค่านิยมแต่ละรายการควรส่งเสริมซึ่งกันและกัน และเมื่อปฏิบัติแล้วจะส่งเสริมกลยุทธ์หลักขององค์กรด้วย

–          กำหนดแผนกลยุทธ์เพื่อนำไปสู่ค่านิยมที่พึงประสงค์
การปลูกฝังค่านิยมที่พึงประสงค์ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง จึงต้องกำหนดแผนดำเนินงานในภาพรวมและขั้นตอนต่างๆในการดำเนินงาน ซึ่งรวมทั้งการประชาสัมพันธ์ และการบูรณาการค่านิยมที่พึงประสงค์เข้ากับระบบบริหารงานบุคคลอย่างครบวงจร

–          รณรงค์และดำเนินการส่งเสริมค่านิยมที่พึงประสงค์
นำขั้นตอนต่างๆที่กำหนดไว้ในแผนกลยุทธ์ไปดำเนินการ ตลอดจนจัดเวทีอภิปราย รับฟังความคิดเห็น  และรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้คนในองค์กรเข้าใจตรงกันว่า พฤติกรรมและวิธีปฏิบัติงานที่พึงประสงค์ในบริบทเฉพาะของตำแหน่งงานของตนนั้นคืออย่างไร เพื่อพนักงานทุกคนจะสามารถปฏิบัติได้ถูกต้องตามแนวทางที่คาดหวัง

–          ประเมินผลการดำเนินงานเสริมสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์
เพื่อวัดความคืบหน้า และประสิทธิภาพประสิทธิผลของการนำแผนกลยุทธ์ไปดำเนินการ อีกทั้งเพื่อให้ได้ข้อมูลไปปรับปรุงพัฒนาในสิ่งที่จะต้องดำเนินการเพิ่มเติม ตลอดจนปรับปรุงระบบต่างๆที่เกี่ยวข้อง อาทิ ระบบบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล ระบบประเมินผลงาน ฯลฯ เพื่อให้ระบบบริหารจัดการต่างๆภายในองค์กรสามารถสนับสนุนค่านิยมที่พึงประสงค์ให้เกิดเป็นวัฒนธรรมองค์กรเป้าหมายในทิศทางเดียวกัน

ในทางปฏิบัติ การจะเสริมสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์ให้เกิดขึ้นในพนักงานอย่างสม่ำเสมอ ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบ 3 ประการ คือ

–          Value คือระดับของความรับรู้และความเห็นของสมาชิกในองค์กรว่า พฤติกรรม ตลอดจนวิธีปฏิบัติงานนั้นๆเป็นสิ่งที่พึงกระทำ

–          Skills คือระดับของความสามารถว่า พฤติกรรมนั้นเป็นสิ่งที่ทำได้โไม่ยาก skills ในที่นี้มิได้หมายความเพียงทักษะในการปฏิบัติของบุคคลเท่านั้น แต่ยังหมายรวมถึงโอกาส ความยากง่าย และเงื่อนไขในงานที่อาจเป็นอุปสรรคหรือเอื้ออำนวยต่อการปฏิบัติพฤติกรรมที่พึงประสงค์นั้นๆด้วย  ในแง่นี้ หากองค์กรปรับ “เงื่อนไข” ต่างๆในการปฏิบัติให้เอื้ออำนวย ทำให้พนักงานสามารถปฏิบัติได้โดยง่ายก็จะช่วยเพิ่มความถี่ของพฤติกรรมได้อีกทางหนึ่ง  และ

–          Motives      คือแรงขับดันเบื้องลึกที่ทำให้บุคคลปรารถนาจะแสดงพฤติกรรมต่างๆโดยธรรมชาติอันเป็นปรกติวิสัยของบุคคลนั้นๆ ในกรณีที่องค์กรได้ดำเนินการประชาสัมพันธ์และรณรงค์มาอย่างต่อเนื่องแล้ว แต่การปฏิบัติยังไม่เกิดขึ้นอย่างทั่วถึง อาจเป็นไปได้ว่าสมาชิกในองค์กรมิได้มี “motive” ในเรื่องดังกล่าวอยู่โดยธรรมชาติ หรือไม่มี “จุกแข็ง” ในเรื่องนั้น  หากเป็นเช่นนี้ ทางแก้คือองค์กรอาจจะพิจารณาหา “incentive“ (ปัจจัยเสริมแรงจูงใจ) มาช่วยเสริมแรง “motive”

การกำหนดแผนกลยุทธ์จึงควรคำนึงถึงการส่งเสริมองค์ประกอบทั้งสาม ส่วนการประเมินผลที่ดีก็จะวัดได้ว่าค่านิยมที่พึงประสงค์ได้เข้าไปส่วนหนึ่งในเป็นพฤติกรรมการปฏิบัติงานของพนักงานอย่างครอบคลุมเพียงใดแล้ว  และส่วนที่ยังขาดอยู่นั้น ขาดที่คนกลุ่มใด และเกี่ยวพันกับองค์ประกอบใด ผลการประเมินที่ดีจึงเป็นเสมือนเข็มทิศในการกำหนดแผนการดำเนินงานเสริมสร้างค่านิยมที่พึงประสงค์เพื่อนำไปสู่วัฒนธรรมองค์กรเป้าหมายต่อไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ลำดับขั้นตอนการปลูกฝังค่านิยมที่พึงประสงค์

หมายเหตุ

  • ขั้นตอนที่  1 ถึง 4 สามารถประเมินผลได้จากแบบสำรวจ
  • ขั้นตอนที่ 5 อาจประเมินผลด้วยแบบสำรวจหรือโดยการสังเกต
  • ขั้นตอนที่ 6 ต้องอาศัยทั้งการสำรวจและการวิเคราะห์ ผลการวิเคราะห์จะช่วยให้ทราบถึงความคุ้มค่าของสิ่งที่ได้ดำเนินการไป และยืนยันว่าค่านิยมที่ระบุนั้นส่งเสริมกลยุทธ์หลักขององค์กรมากน้อยเพียงใด
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s